Ciężki przypadek malarii powikłanej niedokrwistością autoimmunohemolityczną w przebiegu leczenia dożylnym artesunatem

Resumen

Malaria jest ciężką chorobą pasożytniczą wywoływaną przez pierwotniaki z rodzaju Plasmodium rozpowszechnioną na obszarach strefy międzyzwrotnikowej i subtropikalnej. Wysokie temperatury i duża wilgotność powietrza sprzyjają namnażaniu wektora zarodźca malarii – komara widliszka z rodzaju Anopheles, którego samica jest odpowiedzialna za transmisję zarażenia w naturalnym środowisku przyrodniczym.
W pracy przedstawiono powikłany przypadek malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum o wysokiej parazytemii 11% z objawami niewydolności wielonarządowej – ostrą niewydolnością nerek z czarnomoczem malarycznym i anurią, zaburzeniami świadomości w przebiegu niedotlenienia ośrodkowego układu nerwowego, skazą krwotoczną, niewydolnością oddechową, uszkodzeniem wątroby, hiperpyreksją i hipotensją, która rozwinęła się w następstwie opóźnienia rozpoznania i transportu chorego do ośrodka tropikalnego. Pacjent przebywał przez 2 tygodnie w Gwinei w celach służbowych, nie stosując profilaktyki farmakologicznej rekomendowanej dla tej strefy geograficznej świata. Podobnie ciężki obraz kliniczny zimnicy zaobserwowano u współpracownika pochodzącego z Belgii, który był leczony jednoczasowo w swoim kraju. W terapii zastosowanodożylny artesunat oraz leczenie objawowe uzyskując całkowitą eradykację parazytemii z krwi obwodowej już w 3. dobie farmakoterapii przeciwmalarycznej.

W 3. tygodniu hospitalizacji w okresie rekonwalescencji pojawiły się wykładniki gwałtownie pogłębiającej się niedokrwistości niemającej związku z nawrotem zarażenia, ani nieskutecznością terapii czy też opornością na zastosowane leki przeciwmalaryczne. Badania immunodiagnostyczne wykrywające obecność immunoglobuliny IgG opłaszczającej erytrocyty pacjenta potwierdziły ostrą anemię hemolityczną o etiologii autoimmunologicznej w następstwie leczeniu artesunatem. W terapii rzadkiego powikłania zastosowano transfuzję preparatów krwiopochodnych oraz systemową steroidoterapię z pozytywnym efektem terapeutycznym.

Leczenie powikłanych przypadków malarii wymagających podania parenteralnych preparatów artemizyny powinno odbywać się wyłącznie w ośrodkach referencyjnych, posiadających udokumentowane doświadczenie praktyczne w tym zakresie.